Adroddiad yn canfod anawsterau a wynebir gan bobl ddall a phobl â golwg rhannol wrth gael Mynediad at Waith

Post date: 
Monday, 22 August 2016
Category: 
Cymru
  Photo of someone wearing a headset in front of a computer

Canfu adroddiad newydd gan RNIB Cymru a Chyngor Cymru i'r Deillion fod pobl ddall a phobl â golwg rhannol yng Nghymru yn wynebu sawl her wrth gael cefnogaeth cynllun "Mynediad at Waith".

Mae cynllun "Mynediad at Waith" Y Llywodraeth  wedi ei lunio i roi cyngor a chefnogaeth ymarferol i bob anabl a chyflogwyr i oresgyn rhwystrau sy'n gysylltiedig â gwaith  o ganlyniad i anabledd.

I'r rheini sy'n cael gwaith, mae'r rhaglen Mynediad at Waith yn hanfodol i roi cefnogaeth ac offer arbenigol i alluogi pobl i gyflawni eu dyletswyddau. 

Mae tua 110,000 o bobl ddall a phobl â golwg rhannol yng Nghymru. Mae dau allan o dri o bobl ddall a phobl â golwg rhannol o oedran gweithio yn ddi-waith. Mae ymchwil gan Lywodraeth y DU wedi dangos bod 90% o gyflogwyr o'r farn y byddai'n amhosibl neu'n anodd cyflogi rhywun â cholled golwg - s'yn rhwystrau enfawr i ddod o hyd i waith.

Mewn grwpiau ffocws, esboniodd bobl ddall a phobl â golwg rhannol yr anawsterau y gwnaethant eu hwynebu gyda phroses gwneud cais Mynediad at Waith, gyda'r asesiad ei hun, ac yn aml wrth gael y gefnogaeth a ddyrannwyd iddynt. 

Soniodd llawer o'r derbynyddion am broblemau gyda'r aseswyr gan gynnwys:

-      Gwasanaeth cwsmeriaid gwael.

-      Aseswyr nad oeddent yn ymwybodol o'r angen i ddarparu gwybodaeth mewn fformat hygyrch.

-      Aseswyr nad oeddent yn ymwybodol o'r hawl i breifatrwydd, gan fynnu bod rhywun yn helpu'r cleient i lenwi ffurflenni.

-      Cleientiaid yn cael gwybod faint mae asesiad yn ei gostio a gofyn iddynt a oeddent yn meddwl bod angen un arnynt ai peidio.

-      Diffyg ymwybyddiaeth o ddaearyddiaeth Cymru wrth ddeall sut y bydd rhywun yn teithio i'r gwaith.

Dywedodd Ceri Jackson, Cyfarwyddwr RNIB Cymru: "Mae'r math hwn o ymddygiad ac anwybodaeth mor gyffredin yn y system ac yn golygu bod y rheini sy'n ceisio ei defnyddio yn cael ei gadael yn teimlo cywilydd.

"Mae angen i aseswyr sicrhau bod gan gleientiaid yr hawl i gefnogaeth ac yn cael defnyddio'r dechnoleg orau. Rydym am i'r Adran Gwaith a Phensiynau sicrhau bod Mynediad at Waith yn wirioneddol hygyrch. Os na wnânt hyn, mae siawns y collir unrhyw fanteision cost y rhaglen. Fel gwlad, gallai'n heconomi fanteisio'n enfawr ar helpu rhagor o bobl mewn i waith, fel arall mae risg y byddwn yn cael ein heffeithio'n waeth yn ariannol na gweddill y DU."

Dywedodd Cyfarwyddwr Cyngor Cymru i'r Deillion: "Mae cefnogaeth anhygoel gan bobl anabl, cyflogwyr a sefydliadau'r trydydd sector i raglen Mynediad at Waith yng Nghymru. Fodd bynnag, mae gan bobl â cholled golwg bryderon ynghylch newidiadau i'r rhaglen, ac rydym yn pryderu ei fod yn ddiffygiol mewn rhai ffyrdd ar hyn o bryd. 

"Ers ailstrwythuro Mynediad at Waith, gwyddom fod gwasanaeth gwahanol iawn wedi cael ei gynnig. Mae pobl sydd â cholled golwg yn sôn am anghysondeb, cymhlethdod, diffyg empathi, diffyg gwybodaeth ac arweiniad, a siom o golli'r cynghorydd personol arbennig. 

"Clywsom am bobl â cholled golwg yn profi amrywiaeth o anawsterau. Mae'r adroddiad hwn yn cynnig argymhellion a'r gobaith yw y bydd y rhain yn cael eu hystyried o ddifrif gan Mynediad at Waith er mwyn gwella eu gwasanaeth".